Nieuwsbericht Netwerkbijeenkomst Vitaal 2.0: crisiscommunicatie

Gepubliceerd op: 08 februari 2019 14:40

Welke lessen trekken we uit recente crises? Waar halen we de relevante informatie vandaan in tijden van crisis? Welke kant gaat het op met crisiscommunicatie? Deze vragen stonden donderdag centraal voor zo'n 170 crisisfunctionarissen van de drie noordelijke veiligheidsregio's, de gemeenten en vertegenwoordigers van de vitale partners (zoals politie, waterschappen, waterbedrijf en Enexis). ,,Wat is de emotie bij het incident? En wat is de communicatie die je daar tegenover kunt zetten?'' Dat is de vraag die volgens "burgemeestersfluisteraar" Wouter Jong bij iedere crisis weer op tafel moet komen.

De bijeenkomst in het prachtige gebouw van Gasunie in Groningen werd geopend door Wilma Mansveld, directeur van Veiligheidsregio Groningen: ,,Sluit de wijze waarop wij crisiscommunicatie met elkaar hebben georganiseerd nog voldoende aan bij wat inwoners van ons verwachten?'' Volgens Mansveld vragen de huidige tijd om een meer pro-actieve en flexibelere crisisorganisatie. ,,We moeten denken buiten de vaste vormen en structuren'', aldus Mansveld. ,,We moeten sneller kunnen reageren op wat er op onze samenleving afkomt.'' Dat vraagt om een kritische blik op de crisiscommunicatie. ,,Crisiscommunicatie mag wat mij betreft nooit reputatiegedreven zijn. Ze moet gedreven zijn door de behoefte en het vertrouwen van onze inwoners, het publiek en bovenal de getroffenen.''

Wilma Mansveld tijdens Netwerkbijeenkomst Vitaal 2.0

Lessen uit het verleden: stroomstoring in West-Betuwe in 2017

Op 13 november 2017 vloog een Apache-gevechtshelikopter tegen hoogspanningskabels bij Zoelmond. Daardoor zaten 24.000 huishoudens in West-Betuwe urenlang zonder stroom. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid schaalde meteen op naar GRIP4. Inwoners zaten in spanning, omdat eind 2007 de Tieler- en Bommelerwaard om dezelfde reden dagen zonder stroom kwamen te zitten, vertelde Mireille Giesendorf, Algemeen Commandant Communicatie van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Giesendorf sprak in Groningen over de gemaakte afwegingen en keuzes en ook over de dilemma's voor de crisisorganisatie. Bijvoorbeeld over het gebruik van omgevingsanalyses: hoe betrouwbaar is een analyse als een deel van het gebied niet online is? Ook Kapitein Wendy Ryan van de Koninklijke Luchtmacht en Rob van Hoof van Enexis Netbeheer INFRA schoven aan om hun bevindingen te delen.

Lessen uit het verleden: stroomstoring in West-Betuwe in 2017

Toekomst: gebruik maken van open bronnen

Stroomstoring of niet, omgevingsanalyses maken het mogelijk om in korte tijd de buitenwereld naar binnen te halen. Tools als OBI4WAN en Public Sonar helpen daarbij. Johan Haasjes, beleidsadviseur crisisbeheersing bij Veiligheidsregio Fryslan nam het publiek mee in het project "Virtuele Assistent", waar in Friesland aan gewerkt wordt. Deze assistent haalt informatie binnen uit open bronnen, zelfs tijdens het moment waarop de 112-melding wordt gedaan. Met deze informatie kunnen brandweer, politie en ambulance met extra informatie naar de plek van het incident. Als de assistent aangeeft dat de brandende schuur gedateerd is, kan direct rekening worden gehouden met de aanwezigheid van asbest. Daarnaast werken de drie noordelijke veiligheidsregio's werken momenteel samen aan binnen het Veiligheidsinformatiecentrum Noord-Nederland (VINN), dat bij wijze van proef werd ingezet bij het bezoek van de koninklijke familie aan Groningen, bij de TT in Assen en tijdens het reuzentheater in Leeuwarden. Zo konden hulpdiensten tijdens een groot evenement ervaren wat de toegevoegde waarde is van het gebruik van data uit open bronnen.

Nu en toekomst: emotie versus communicatieaanpak

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van crisiscommunicatie? Wouter Jong, waarnemend directeur van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, sloot de middag af met een blik in zijn glazen bol. Jong benadrukte de noodzaak om per incident of crisis steeds de vraag te stellen aan welke en hoeveel communicatie op welk moment behoefte is. Ten tijde van Project X in Haren in 2012 maakte Jong deel uit van het crisisteam rond burgemeester Rob Bats. Met de kennis van nu stelt hij vast dat er in de bewuste week te weinig is gecommuniceerd door de autoriteiten. Jong stelde ook vast dat de directe omgeving de besluitvorming steeds meer beïnvloedt. Denk aan de containerramp met de MS Zoe, begin dit jaar. Omstanders willen graag helpen, mits het past in hun eigen referentiekader. De aanpak van de crisis en de communicatiestrategie sluiten dan niet altijd aan. Daarom is het ook zaak om bij iedere crisis stil te staan bij de mogelijke rol van de burgemeester: buddy, burgervader of -moeder, belangenbehartiger of bruggenbouwer? Jong sloot af met de constatering dat het goed is om steeds maar weer te evalueren, lessen te trekken uit recente crises en ervaringen te delen met andere veiligheidsregio's en uiteraard de vitale partners.

Netwerkbijeenkomst Vitaal 2.0

Bijeenkomst Vitaal 2.0 (II)

Ongetitelde afbeelding, 08-02-2019 14:43:37